Lipa szerokolistna

Tilia cordata

pochodzenie / występowanie:
Lipa drobnolistna jest rodzimym gatunkiem drzewa liściastego z rodziny lipowatych. W Górnych Łużycach znacznie się rozprzestrzeniła i jest typowym przedstawicielem drzew w autochtonicznych mieszanych lasach liściastych. W dębinach z udziałem lip i grabów stanowi jeden z głównych gatunków. Była też jednak niezwykle często nasadzana i dlatego jest w naszym regionie bardzo rozpowszechniona.


wygląd:
Lipy łatwo poznamy po ich sercowatych liściach. Aby rozróżnić lipę drobnolistną i szerokolistną, konieczne jest bliższe przyjrzenie się liściom. Od spodu na liściach lipy drobnolistnej są małe rdzawe kępki włosków w kątach głównych i bocznych nerwów, podczas gdy liście lipy szerokolistnej mają od spodu białe włoski. Z wierzchu liście lipy drobnolistnej są gładkie, a na liściach lipy szerokolistnej także z wierzchu są włoski. Wierzchołek lipy drobnolistnej zawiera 4-12 kwiatów, które obserwujemy od czerwca do lipca. Z kwiatów rozwijają się kuliste orzeszki o wielkości ok. 6 mm, w jednolitej okrywie z cienkościenną torebką nasienną. Lipa drobnolistna może dożyć wieku 1000 lat i osiągnąć wysokość 30 m.


wykorzystanie:
Już antyczni Rzymianie i Grecy wykorzystywali lipę jako źródło cienia i w tym celu ją sadzili. Także dziś lipa drobnolistna jest sadzona wzdłuż dróg i w parkach. Z powodu wysokiej zawartości cukru w nektarze jest atrakcyjnym drzewem dla pszczelarzy i źródłem miodu lipowego. Drewno lipowe ma najróżniejsze zastosowanie w rzeźbiarstwie, snycerstwie i w tokarstwie. W średniowieczu drewno lipowe było drewnem świętym, wykorzystywanym do wykonywania trumien i ołtarzy. Olejki eteryczne kwiatów są stosowane w medycynie do leczenia przeziębień.


ciekawostka:
Oprócz źródła nektaru dla różnych gatunków owadów, lipa drobnolistna stanowi cenny biotop także dla innych gatunków zwierząt. Stare lipy miewają wiele dziupli, które zamieszkują nietoperze albo różne gatunki ptaków. W Górnych Łużycach wiele tutejszych miejscowości zawdzięcza swoje nazwy właśnie lipie (po niemiecku – Linde), np. Lindenau koło Ortrand lub Linda koło Rietschen. Lipa drobnolistna i szerokolistna mogą wytworzyć hybrydę, która jest znana jako lipa holenderska. Trudno ją jednak odróżnić od innych gatunków.